Over De Burcht van Berlage
"Een burgt van den arbeid! Zwaar op elkander getast liggen de roode reuzenmoppen, waaruit de vesting is
opgebouwd. Men ziet het ze aan: ze zijn voor de eeuwigheid; ze getuigen van onwrikbare, harde kracht, van
vasthoudendheid en ernst. En boven, hoog boven is de burgt gekroond met kanteelen, waarvan de geduchte vormen
verborgen zijn achter sierlijke uitschulpingen. Symbool van eenheid rijst de toren daaruit, vierkant-geweldig
boven den ingang. In den toren de lichtende briljant, het blijde licht van den vereenigden arbeid uitstralend
boven de bekrompen huizen der stad. Gastvrij is voor hen die komen als vrienden het gebouw van den Algemeenen
Nederlandschen Diamantbewerkersbond. Ziet, de poort is als een trechter, die de menigten verzwelgt. Breed is
de trap die ertoe opleidt, breed met rustige steenen wachters ernaast. In z'n stillen, rustigen, zwaren, maar
krachtigen stijl heeft Berlage het vereenigingsgebouw van onzen baanbreekenden
vakbond ontworpen en neergezet."
Zo beschrijft de journalist Kees van Bruggen in 1900 het bondskantoor van de Algemeene Nederlandsche
Diamantbewerkersbond (ANDB). Het gebouw komt tot stand in een tijd van grote veranderingen op artistiek
en sociaal-economisch gebied. De architect Berlage, de schilder Roland Holst en anderen
streven naar een monumentale kunst die voor een breed publiek toegankelijk moet zijn. De ANDB is vernieuwer op
zijn terrein, en ontwikkelt nieuwe strategieën en nieuwe structuren voor de opkomende arbeidersbeweging.
De monumentale hal met zijn opvallende kleuren en de bijzondere lamp is het hart van de Burcht van Berlage.
|